گزارش ویژه جستجوگر | اخبار جهان

هوش مصنوعی؛ ریسک جدید صنعت بیمه جهان و آزمونی برای بیمه ایران

تولید شده در تحریریه جستجوگر

فناوری که هم فرصت است و هم ریسک

صنعت بیمه جهان در آستانه یکی از مهم‌ترین تغییرات خود قرار گرفته است. اگر تا چند سال قبل بخش عمده نگرانی‌های فناوری در صنعت بیمه به حملات سایبری، نشت اطلاعات و اختلالات سامانه‌ای محدود می‌شد، امروز گسترش سریع هوش مصنوعی مجموعه‌ای تازه از فرصت‌ها و ریسک‌ها را پیش روی بیمه‌گران قرار داده است.

هوش مصنوعی می‌تواند فرآیندهای بیمه‌ای مانند ارزیابی ریسک، تحلیل داده، کشف تقلب، مدیریت خسارت و ارتباط با مشتری را متحول کند؛ اما هم‌زمان پرسش‌های جدیدی درباره مسئولیت حقوقی، امنیت داده، شفافیت تصمیم‌ها و حقوق بیمه‌گذاران ایجاد کرده است.

بررسی‌های بین‌المللی نشان می‌دهد استفاده از هوش مصنوعی در صنعت بیمه نیازمند ترکیبی از نوآوری، حکمرانی داده و نظارت مؤثر است.

وقتی فناوری خودش تبدیل به ریسک می‌شود

یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت بیمه در جهان، ظهور ریسک‌هایی است که بسیاری از محصولات بیمه‌ای سنتی برای آنها طراحی نشده‌اند.

برخی از این ریسک‌ها عبارتند از:

• خطاهای تصمیم‌گیری الگوریتمی
• استفاده نادرست از داده‌های مشتریان
• حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی
• جعل تصاویر، اسناد و مدارک با ابزارهای هوشمند
• مسئولیت حقوقی ناشی از عملکرد سامانه‌های خودکار

در واقع صنعت بیمه با یک پارادوکس جدید روبه‌رو است:

فناوری‌ای که برای کاهش ریسک ساخته شده، خودش ریسک‌های تازه‌ای ایجاد کرده است.

تجربه جهانی؛ هوش مصنوعی در فرآیند خسارت بیمه

یکی از نمونه‌های شناخته‌شده استفاده از فناوری‌های هوشمند در صنعت بیمه، شرکت آمریکایی Lemonade است.

این شرکت از ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی در بخش‌هایی از فرآیند بیمه، از جمله دریافت خسارت و بررسی اولیه درخواست‌ها استفاده کرده است.

تجربه Lemonade نشان می‌دهد هدف اصلی هوش مصنوعی در بیمه، حذف کامل انسان نیست؛ بلکه افزایش سرعت، تحلیل بهتر داده و ساده‌تر کردن فرآیندهای بیمه‌ای است.

اما همین تجربه یک نکته مهم برای صنعت بیمه جهانی دارد:

هرچه نقش الگوریتم‌ها در تصمیم‌های بیمه‌ای بیشتر شود، اهمیت نظارت انسانی، شفافیت و پاسخگویی نیز بیشتر خواهد شد.

نگاه نهادهای نظارتی جهان

انجمن بین‌المللی ناظران بیمه (IAIS) نیز موضوع هوش مصنوعی را به عنوان یکی از موضوعات مهم آینده صنعت بیمه بررسی کرده است.

این نهاد بر محورهای زیر تأکید دارد:

• نظارت مبتنی بر ریسک
• حاکمیت و مسئولیت‌پذیری مدیریتی
• امنیت و پایداری سامانه‌ها
• شفافیت تصمیم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی
• حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان

پیام اصلی این رویکرد روشن است:

شرکت بیمه‌ای که از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، باید مسئولیت تصمیم‌های حاصل از آن را نیز بپذیرد.

پرسش جستجوگر از صنعت بیمه ایران

با توجه به روند جهانی، چند پرسش مهم برای صنعت بیمه ایران مطرح است:

• آیا شرکت‌های بیمه ایرانی برنامه مشخصی برای استفاده از هوش مصنوعی دارند؟
• آیا بیمه مرکزی در حال تدوین چارچوب‌های نظارتی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی است؟
• آیا محصولات بیمه‌ای جدید برای پوشش ریسک‌های فناوری در حال طراحی هستند؟
• آیا زیرساخت داده‌ای صنعت بیمه ایران آماده ورود به عصر هوشمندسازی است؟
• نقش شرکت‌های فناوری بیمه در این مسیر چگونه تعریف خواهد شد؟

آزمون آینده مدیران فناوری بیمه

تحول دیجیتال صنعت بیمه فقط به خرید نرم‌افزار یا ایجاد سامانه جدید محدود نمی‌شود.

مدیریت موفق در عصر دیجیتال نیازمند توانایی در حوزه‌های زیر است:

• شناخت فناوری‌های نوظهور
• مدیریت امنیت اطلاعات
• توسعه زیرساخت داده
• طراحی خدمات دیجیتال
• تبدیل فناوری به ارزش اقتصادی برای مشتری و شرکت

بنابراین، ارزیابی مدیران فناوری صنعت بیمه باید بر اساس خروجی‌های قابل اندازه‌گیری انجام شود؛ نه صرفاً عنوان سازمانی یا وعده‌های آینده.

جمع‌بندی جستجوگر

هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین موضوعات آینده صنعت بیمه جهان تبدیل شده است.

تجربه جهانی نشان می‌دهد فناوری می‌تواند سرعت، دقت و کیفیت خدمات بیمه‌ای را افزایش دهد؛ اما بدون چارچوب نظارتی، شفافیت و مسئولیت‌پذیری، می‌تواند ریسک‌های جدیدی نیز ایجاد کند.

صنعت بیمه ایران نیز دیر یا زود با این پرسش روبه‌رو خواهد شد:

آیا آماده مدیریت ریسک‌های عصر هوش مصنوعی است یا فقط مصرف‌کننده فناوری خواهد بود؟

جستجوگر این موضوع را با تمرکز بر اقدامات بیمه مرکزی، شرکت‌های بیمه، شرکت‌های فناوری و تجربه‌های بین‌المللی دنبال خواهد کرد.

اصل جستجوگر: نه هیجان‌زدگی نسبت به فناوری، نه ترس از تغییر؛ فقط سند، تحلیل و پرسش درست.

منابع و مراجع

۱- سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)

The Impact of Big Data and Artificial Intelligence (AI) in the Insurance Sector

https://www.oecd.org/en/publications/the-impact-of-big-data-and-artificial-intelligence-ai-in-the-insurance-sector_c822ee53-en.html

۲- انجمن بین‌المللی ناظران بیمه (IAIS)

Application Paper on the Supervision of Artificial Intelligence

https://www.iais.org/

۳- شرکت Lemonade

منابع رسمی درباره استفاده از هوش مصنوعی در فرآیندهای بیمه و مدیریت خسارت:

https://www.lemonade.com/claims