با وجود افزایش سالانه حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی، ممکن است مبلغ دریافتی دو نفر با سابقه بیمه مشابه تفاوت زیادی داشته باشد. علت این تفاوت آن است که مستمری بازنشستگی فقط بر اساس تعداد سال‌های سابقه تعیین نمی‌شود؛ دستمزد مبنای بیمه، مبلغ مستمری اولیه، شرایط برقراری مستمری، مزایا و کسورات نیز در دریافتی نهایی نقش دارند.
۱. تفاوت دستمزد در سال‌های پایانی بیمه‌پردازی
یکی از عوامل مهم در تعیین مستمری، میانگین دستمزد مشمول بیمه در دوره قانونی پیش از بازنشستگی است. طبق ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی، میزان مستمری اصولاً بر مبنای یک‌سی‌ام متوسط مزد یا حقوق مشمول بیمه و سنوات پرداخت حق بیمه محاسبه می‌شود؛ با رعایت سقف قانونی مستمری. بنابراین، دو فرد با ۳۰ سال سابقه ممکن است به دلیل تفاوت دستمزدهای ثبت‌شده در سوابق بیمه، مستمری اولیه متفاوتی داشته باشند.
۲. سابقه بیمه به‌تنهایی کافی نیست
تعداد سال‌های بیمه‌پردازی بر میزان مستمری اثر دارد، اما تنها عامل نیست. دستمزد مشمول بیمه، نوع مستمری و مقررات قابل اعمال در زمان بازنشستگی نیز اهمیت دارند. در نتیجه، برابر بودن سابقه دو نفر الزاماً به معنای برابر بودن حقوق آن‌ها نیست.
۳. تفاوت افزایش سالانه با متناسب‌سازی
افزایش سالانه مستمری و متناسب‌سازی دو موضوع جداگانه‌اند. افزایش سالانه بر اساس ضوابط و مصوبات همان سال اعمال می‌شود؛ اما متناسب‌سازی، برای افراد مشمول، بر پایه ضوابط قانونی و اطلاعات پرونده محاسبه می‌شود. ازاین‌رو ممکن است میزان افزایش مجموع دریافتی دو بازنشسته یکسان نباشد.
۴. مزایا و کسورات متفاوت
مبلغ نهایی واریزی همیشه برابر با اصل مستمری نیست. مزایای مربوط به افراد تحت تکفل، اقلام پرداختی دیگر و کسورات قانونی یا اقساط می‌توانند مبلغ دریافتی را تغییر دهند. برای مقایسه دقیق، باید اصل مستمری و سایر اقلام فیش حقوقی جداگانه بررسی شوند.
۵. چگونه علت تفاوت حقوق را بررسی کنیم؟
۱. وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به نشانی https://es.tamin.ir شوید.
۲. حکم مستمری و فیش پرداختی خود را دریافت کنید.
۳. مبلغ مستمری پایه، افزایش سالانه، متناسب‌سازی، مزایا و کسورات را جداگانه بررسی کنید.
۴. سوابق بیمه و دستمزدهای ثبت‌شده را با مدارک شغلی خود تطبیق دهید.
۵. در صورت مشاهده مغایرت، از شعبه مربوط یا مرکز پاسخ‌گویی تأمین اجتماعی به شماره ۱۴۲۰ پیگیری کنید.
پرسش‌های متداول
آیا دو بازنشسته با ۳۰ سال سابقه باید حقوق یکسان بگیرند؟
خیر. سابقه برابر به‌تنهایی مستمری برابر ایجاد نمی‌کند؛ دستمزد مبنای محاسبه و سایر شرایط قانونی نیز مؤثرند.
آیا افزایش سالانه باید برای همه به یک اندازه باشد؟
میزان افزایش اصل مستمری تابع ضوابط قانونی و گروه مستمری‌بگیر است؛ تغییر مبلغ کل واریزی ممکن است به علت تفاوت مزایا، متناسب‌سازی و کسورات متفاوت باشد.
اگر فکر کنم حقوقم اشتباه محاسبه شده، چه کار کنم؟
حکم مستمری، فیش پرداختی و سوابق بیمه را بررسی و مغایرت احتمالی را از شعبه تأمین اجتماعی یا شماره ۱۴۲۰ پیگیری کنید.
جمع‌بندی
تفاوت حقوق بازنشستگان همیشه به معنای اشتباه در پرداخت نیست. برای تشخیص علت، باید سابقه بیمه، دستمزد مبنای مستمری، افزایش سالانه، متناسب‌سازی و کسورات هر پرونده بررسی شود. پایگاه خبری تحلیلی جستجوگر تأکید می‌کند که مقایسه درست مستمری‌ها باید بر پایه اطلاعات و احکام واقعی انجام شود، نه صرفاً تعداد سال‌های سابقه یا مبلغ واریزی.
