افزایش حقوق در دو سال پایانی اشتغال می‌تواند بر میزان مستمری بازنشستگی تأمین اجتماعی اثر بگذارد؛ زیرا طبق ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی، در محاسبه متعارف مستمری، میانگین دستمزد مشمول بیمه در دو سال پایانی و مدت پرداخت حق بیمه نقش اساسی دارند. اما این به معنای آن نیست که هر افزایش حقوقی در این دوره، بدون بررسی و به‌طور قطعی مستمری را بیشتر می‌کند.
۱. چرا دو سال آخر اهمیت دارد؟
بر اساس ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی، مستمری پایه با توجه به متوسط مزد یا حقوقی محاسبه می‌شود که حق بیمه بر مبنای آن پرداخت شده است. در حالت متعارف، مجموع دستمزد مشمول بیمه در آخرین ۲۴ ماه پرداخت حق بیمه بر ۲۴ تقسیم می‌شود و حاصل، در فرمول محاسبه مستمری قرار می‌گیرد. بنابراین، اگر دستمزد مشمول بیمه فرد به‌صورت واقعی و قانونی افزایش یابد، این افزایش می‌تواند میانگین دستمزد دو سال پایانی و در نتیجه مستمری پایه را افزایش دهد.
۲. آیا هر افزایش حقوقی پذیرفته می‌شود؟
خیر. میان افزایش واقعی و متناسب حقوق به دلیل ارتقای شغلی، تغییر مسئولیت یا رشد طبیعی دستمزد با افزایش غیرمتعارف و غیرواقعی تفاوت وجود دارد. اگر دستمزد اعلام‌شده در سال‌های پایانی به‌طور غیرعادی افزایش یافته باشد، ممکن است سازمان تأمین اجتماعی موضوع را بررسی کند. بنابراین، نباید تصور کرد که بالا بردن مبلغ دستمزد ثبت‌شده در فهرست بیمه، بدون وجود مبنای واقعی و قانونی، حتماً به افزایش مستمری منجر می‌شود.
۳. اگر حقوق به دلیل ارتقای شغلی افزایش یابد چه می‌شود؟
افزایش حقوق ناشی از ارتقای واقعی شغلی، تغییر سمت یا مسئولیت بیشتر با افزایش صوری دستمزد یکسان نیست. در صورت تغییر شغل یا مسئولیت، بهتر است مدارک مربوط به حکم کارگزینی، قرارداد، شرح وظایف و فهرست‌های حقوق و بیمه نگهداری شود تا در صورت نیاز، علت افزایش دستمزد قابل اثبات باشد. البته تشخیص نهایی درباره نحوه محاسبه مستمری، به مقررات قابل اجرا و بررسی پرونده بیمه‌شده بستگی دارد.
۴. پیش از بازنشستگی چه اقداماتی انجام دهیم؟
۱. سابقه بیمه و دستمزد مشمول بیمه خود را در سامانه رسمی تأمین اجتماعی مشاهده کنید.
۲. مطمئن شوید افزایش دستمزد ثبت‌شده با حقوق واقعی و اسناد شغلی مطابقت دارد.
۳. در صورت تغییر سمت یا ارتقای شغلی، مدارک مربوط را نگهداری کنید.
۴. اگر در سوابق یا دستمزدهای ثبت‌شده مغایرت وجود دارد، پیش از ثبت درخواست بازنشستگی آن را از طریق شعبه تأمین اجتماعی پیگیری کنید.
۵. برای دریافت توضیح درباره مبنای محاسبه مستمری، از مسیرهای رسمی سازمان اقدام کنید و پاسخ را تا حد امکان به‌صورت مستند دریافت کنید.
پرسش‌های متداول
آیا افزایش حقوق در دو سال آخر همیشه مستمری را بیشتر می‌کند؟
خیر. افزایش واقعی و قانونی می‌تواند بر میانگین دستمزد اثر بگذارد، اما نتیجه نهایی به سابقه بیمه، دستمزد مشمول بیمه و مقررات قابل اجرا بستگی دارد.
اگر افزایش حقوق غیرمتعارف باشد چه اتفاقی می‌افتد؟
ممکن است سازمان تأمین اجتماعی موضوع را بررسی کند و مبنای محاسبه را طبق مقررات قابل اجرا تعیین کند. نتیجه را نمی‌توان بدون بررسی شرایط پرونده از پیش قطعی دانست.
آیا ارتقای شغلی می‌تواند افزایش دستمزد را توجیه کند؟
بله، ارتقای واقعی شغلی می‌تواند علت موجهی برای افزایش حقوق باشد؛ بهتر است مدارک مربوط به تغییر سمت و حقوق در دسترس باشد.
جمع‌بندی
افزایش حقوق در دو سال پایانی کار می‌تواند بر مستمری بازنشستگی اثر بگذارد، اما افزایش دستمزد باید واقعی، مستند و منطبق با مقررات باشد. برنامه‌ریزی برای بازنشستگی بهتر است بر پایه بررسی سوابق، دستمزدهای ثبت‌شده و دریافت اطلاعات رسمی انجام شود، نه صرفاً افزایش حقوق در ماه‌های پایانی.
پایگاه خبری تحلیلی جستجوگر توصیه می‌کند بیمه‌شدگان پیش از بازنشستگی، دستمزد مشمول بیمه و سوابق خود را بررسی کنند و در صورت وجود ابهام، موضوع را از سازمان تأمین اجتماعی پیگیری کنند.
منابع:
ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی: https://nezamat.ir/post-27782/
توضیحات تأمین ۲۴ درباره مبنای محاسبه مستمری: https://newsroom.tamin24.ir/news/zrftd-mbn-taan-mstmr-bznshst-br-mbn-dstmzd-dosl-st-ngsl-khr/
سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی: https://es.tamin.ir
