چرا حقوق بازنشستگی دو نفر با سابقه یکسان متفاوت است؟
مقدمه
چرا ممکن است دو نفر با سابقه بیمه یکسان، پس از بازنشستگی حقوق متفاوتی دریافت کنند؟ این پرسش برای بسیاری از بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی مطرح است؛ به‌ویژه افرادی که تصور می‌کنند تعداد سال‌های پرداخت حق بیمه، به‌تنهایی میزان مستمری را مشخص می‌کند. درحالی‌که سابقه بیمه فقط یکی از عوامل مؤثر در محاسبه مستمری است.
۱. تفاوت در میانگین دستمزد دو سال پایانی
بر اساس ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی، یکی از مبانی اصلی محاسبه مستمری بازنشستگی، متوسط مزد یا حقوقی است که حق بیمه بر اساس آن پرداخت شده است. در محاسبه متعارف، مجموع دستمزدهای مشمول بیمه در دو سال پایانی بر ۲۴ تقسیم می‌شود. بنابراین، اگر دو نفر هر دو ۳۰ سال سابقه داشته باشند اما میانگین دستمزد مشمول بیمه آن‌ها متفاوت باشد، مستمری پایه آن‌ها نیز می‌تواند متفاوت شود.
۲. تفاوت در سوابق قابل احتساب
گاهی سابقه‌ای که فرد برای خود در نظر گرفته با سابقه ثبت‌شده و قابل احتساب در پرونده تأمین اجتماعی یکسان نیست. ماه‌های ثبت‌نشده، اختلاف در اطلاعات بیمه‌ای یا تفاوت در نوع سوابق می‌تواند بر محاسبات اثر بگذارد. به همین دلیل، صرف اعلام تعداد سال‌های اشتغال برای مقایسه دو مستمری کافی نیست و باید سوابق رسمی هر پرونده بررسی شود.
۳. تفاوت در دستمزد مشمول بیمه
تمام دریافتی‌های شغلی لزوماً مبنای محاسبه مستمری نیستند. آنچه اهمیت دارد، دستمزدی است که طبق مقررات مشمول بیمه بوده و حق بیمه آن پرداخت شده است. ممکن است دو نفر حقوق دریافتی تقریباً یکسانی داشته باشند، اما دستمزد ثبت‌شده در فهرست‌های بیمه آن‌ها متفاوت باشد. در چنین شرایطی، مبنای محاسبه مستمری نیز می‌تواند فرق کند.
۴. تفاوت در مقررات و مزایای قابل پرداخت
تاریخ برقراری مستمری، مقررات قابل اجرا، حداقل‌های قانونی و افزایش‌های سالانه می‌توانند در مبلغ نهایی پرداختی اثر داشته باشند. متناسب‌سازی نیز برای افراد مشمول، طبق ضوابط مربوط محاسبه می‌شود. بنابراین، مقایسه صرف مبلغ واریزی دو بازنشسته بدون بررسی حکم مستمری، سابقه و اجزای تشکیل‌دهنده حقوق، ممکن است نتیجه گمراه‌کننده‌ای داشته باشد.
۵. چگونه علت تفاوت حقوق را پیدا کنیم؟
برای بررسی دقیق‌تر، این مراحل را انجام دهید:
۱. وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به نشانی https://es.tamin.ir شوید.
۲. از بخش مستمری‌بگیران، حکم مستمری و حکم افزایش سالانه خود را مشاهده کنید.
۳. سابقه بیمه و دستمزدهای ثبت‌شده را بررسی کنید.
۴. در صورت وجود ابهام درباره متناسب‌سازی، از بخش خدمات تکمیلی مستمری‌بگیران، ابزار محاسبه مربوط را بررسی کنید.
۵. اگر مغایرتی مشاهده کردید، درخواست بررسی را از طریق شعبه تأمین اجتماعی یا سامانه ارتباطات مردمی به نشانی https://1420.tamin.ir ثبت کنید. امکان پیگیری تلفنی از طریق شماره ۱۴۲۰ نیز وجود دارد.
پرسش‌های متداول
آیا سابقه بیمه یکسان یعنی حقوق بازنشستگی یکسان؟
خیر. میانگین دستمزد مشمول بیمه و سایر عوامل قانونی نیز در تعیین مستمری اثر دارند.
آیا آخرین حقوق دریافتی مبنای محاسبه است؟
مبنای متعارف ماده ۷۷، متوسط دستمزد مشمول بیمه در دو سال پایانی است، نه لزوماً آخرین حقوق یا مجموع تمام مزایا.
اگر به مبلغ حکم اعتراض داشته باشیم چه کنیم؟
ابتدا سوابق و اجزای حکم را بررسی کنید و سپس از مسیرهای رسمی تأمین اجتماعی درخواست بررسی و پیگیری ثبت کنید.
جمع‌بندی
تفاوت حقوق بازنشستگی دو نفر با سابقه یکسان لزوماً به معنای اشتباه در محاسبه نیست. میانگین دستمزد مشمول بیمه، سوابق قابل احتساب و مقررات مربوط می‌توانند نتایج متفاوتی ایجاد کنند. بررسی حکم و سوابق رسمی، بهترین راه برای مشخص شدن علت این اختلاف است.
پایگاه خبری تحلیلی جستجوگر تأکید می‌کند که بیمه‌شدگان پیش از بازنشستگی، سوابق و دستمزدهای ثبت‌شده خود را بررسی کنند و در صورت مشاهده مغایرت، موضوع را از مراجع رسمی پیگیری کنند.
منابع:
ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی: https://nezamat.ir/post-27782/
سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی: https://es.tamin.ir
درگاه ارتباطات مردمی تأمین اجتماعی: https://1420.tamin.ir
