گاهی سوابق بیمه ثبت‌شده در سازمان تأمین اجتماعی با واقعیت اشتغال کارگر مطابقت ندارد؛ ممکن است روزهای کارکرد کمتر ثبت شده باشد، دستمزد اعلام‌شده با حقوق واقعی تفاوت داشته باشد یا بخشی از سابقه اشتغال اصلاً در سامانه دیده نشود.
در چنین شرایطی، بیمه‌شده باید ابتدا مغایرت را مشخص و مدارک مربوط را جمع‌آوری کند و سپس از مسیر قانونی برای بررسی و اصلاح سوابق اقدام کند. طبق ماده ۱۴۸ قانون کار، کارفرمایان کارگاه‌های مشمول این قانون موظف‌اند کارگران خود را بیمه کنند. همچنین بر اساس رأی وحدت رویه شماره ۷۲۰ دیوان عالی کشور، رسیدگی به موضوع پرداخت حق بیمه ایام اشتغال و احتساب سابقه در صلاحیت سازمان تأمین اجتماعی محل است.
پرسش‌های پرتکرار
۱. چگونه بفهمیم سوابق بیمه ما اشتباه ثبت شده است؟
به سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنید:
سوابق بیمه‌پردازی خود را بررسی کنید و تعداد روزهای کارکرد، ماه‌های ثبت‌شده و دستمزد اعلام‌شده را با مدارک اشتغال و حقوق خود تطبیق دهید. هر مغایرت را همراه با ماه و سال مربوط یادداشت کنید.
۲. برای اعتراض به سوابق بیمه چه مدارکی لازم است؟
مدارک موردنیاز به نوع مغایرت بستگی دارد. مدارک زیر می‌توانند برای بررسی پرونده مفید باشند:
قرارداد کار و احکام استخدامی
فیش‌های حقوقی و اسناد پرداخت دستمزد
گردش حساب بانکی مرتبط با دریافت حقوق
کارت ورود و خروج یا اسناد حضور در محل کار
فهرست روزهای کارکرد و برنامه شیفت‌ها
مکاتبات کاری و سایر اسناد مرتبط با اشتغال
اصل مدارک را نگه دارید و در صورت ارائه تصویر، نسخه‌ای از تمام مستندات برای خود حفظ کنید.
۳. اعتراض به سابقه بیمه را از کجا ثبت کنیم؟
ابتدا وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی شوید و بخش مربوط به سوابق و خدمات اعتراض به سوابق را بررسی کنید. اگر امکان ثبت درخواست موردنظر در سامانه وجود داشت، اطلاعات را با دقت وارد کنید و شماره پیگیری را نگه دارید.
اگر گزینه مناسب در دسترس نبود یا پرونده به بررسی مدارک نیاز داشت، به شعبه تأمین اجتماعی مرتبط مراجعه کنید و درخواست خود را همراه با مستندات ارائه دهید.
۴. اگر روزهای بیمه کمتر از روزهای کارکرد واقعی باشد، چه کنیم؟
ماه‌های دارای کسری سابقه را مشخص کنید و مدارکی را که حضور و اشتغال شما را در روزهای مورد اختلاف نشان می‌دهند، جمع‌آوری کنید. سپس درخواست بررسی و اصلاح روزهای کارکرد را به تأمین اجتماعی ارائه دهید.
برای مثال، اگر در یک ماه تمام روزهای کاری را مشغول کار بوده‌اید اما تعداد روزهای ثبت‌شده کمتر است، قرارداد، فیش حقوقی و اسناد حضور در محل کار می‌توانند در بررسی موضوع مؤثر باشند.
۵. اگر دستمزد ثبت‌شده کمتر از حقوق واقعی باشد، چگونه اعتراض کنیم؟
دستمزد ثبت‌شده را با قرارداد، فیش‌های حقوقی و واریزی‌های بانکی مقایسه کنید. سپس درخواست بررسی مغایرت دستمزد را از طریق سامانه یا شعبه تأمین اجتماعی پیگیری کنید.
در صورت وجود اختلاف درباره میزان حقوق یا رابطه کاری، ممکن است لازم باشد از اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز برای رسیدگی به اختلاف کمک بگیرید.
۶. اگر کارفرما سابقه بیمه را به‌طور کامل ثبت نکرده باشد، چه می‌شود؟
اگر در دوره‌ای واقعاً مشغول کار بوده‌اید اما برای آن مدت سابقه بیمه ثبت نشده است، می‌توانید با ارائه مدارک اشتغال، درخواست بررسی و احتساب سابقه را به سازمان تأمین اجتماعی ارائه کنید. سازمان باید موضوع را بر اساس مدارک و مقررات مربوط بررسی کند.
ماده ۱۴۸ قانون کار، کارفرمایان کارگاه‌های مشمول را به بیمه‌کردن کارگران مکلف کرده است. برای آشنایی با متن قانون می‌توانید به این نشانی مراجعه کنید:
https://www.solh.ir/regulation/1/66
۷. اگر تأمین اجتماعی درخواست اصلاح سابقه را نپذیرد، چه باید کرد؟
ابتدا علت رد درخواست را از مرجع رسیدگی جویا شوید و بررسی کنید آیا مدرک دیگری برای اثبات ادعای شما لازم است. در صورت وجود دلایل جدید، آن‌ها را به پرونده اضافه کنید و مسیر اعتراض قانونی متناسب با تصمیم صادرشده را پیگیری کنید.
اگر اختلاف درباره انجام تکلیف قانونی کارفرما و احتساب سابقه ایام اشتغال باشد، رأی وحدت رویه شماره ۷۲۰ دیوان عالی کشور، سازمان تأمین اجتماعی محل را مرجع رسیدگی به این موضوع معرفی کرده است. اگر تصمیم یا اقدام سازمان نیز مورد اعتراض باشد، مسیر اعتراض به آن باید با توجه به نوع تصمیم و مقررات مربوط بررسی شود.
مراحل پیشنهادی برای اعتراض به سوابق بیمه
۱. وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی شوید.
۲. سوابق خود را بررسی و ماه‌های دارای مغایرت را مشخص کنید.
۳. مدارک مرتبط با اشتغال، دستمزد یا روزهای کارکرد را جمع‌آوری کنید.
۴. درخواست بررسی یا اصلاح سابقه را از مسیر سامانه یا شعبه مربوط ثبت کنید.
۵. شماره پیگیری و مدارک ارائه‌شده را نگه دارید.
۶. در صورت رد درخواست، علت تصمیم را بررسی و مسیر اعتراض قانونی متناسب با پرونده را دنبال کنید.
جمع‌بندی
اگر سوابق بیمه ثبت‌شده با وضعیت واقعی اشتغال شما مطابقت ندارد، ابتدا نوع مغایرت را مشخص کنید و سپس با مدارک معتبر درخواست بررسی و اصلاح آن را ثبت کنید. پیگیری منظم سوابق می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات کمک کند و از باقی‌ماندن مغایرت‌ها تا زمان بازنشستگی جلوگیری کند.
پایگاه خبری تحلیلی جستجوگر توصیه می‌کند کارگران، سوابق بیمه‌ای خود را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنند و در صورت مشاهده اختلاف، درخواست رسیدگی را از مسیر رسمی و همراه با مدارک مستند پیگیری کنند.
