اگر کارفرما حقوق واقعی شما را پرداخت می‌کند، اما مبلغ کمتری را در فهرست بیمه تأمین اجتماعی ثبت می‌کند، ممکن است بخشی از حقوق بیمه‌ای شما تضییع شود. دستمزد ثبت‌شده در سوابق بیمه می‌تواند بر محاسبه مستمری بازنشستگی و برخی حمایت‌های بیمه‌ای اثر بگذارد؛ بنابراین، بررسی مغایرت میان حقوق واقعی و دستمزد اعلام‌شده اهمیت دارد.
بر اساس ماده ۱۴۸ قانون کار، کارفرمایان کارگاه‌های مشمول این قانون موظف‌اند کارگران خود را بیمه کنند. ثبت دستمزد کمتر از واقع نیز می‌تواند موضوع بررسی سازمان تأمین اجتماعی قرار گیرد. <Cite refs={["turn203911search0","turn203911search5"]}/>
پرسش‌های پرتکرار
۱. آیا کارفرما اجازه دارد حقوق واقعی کارگر را کمتر در فهرست بیمه ثبت کند؟
ثبت دستمزد کمتر از دستمزد واقعی، در صورتی که موجب درج اطلاعات نادرست در فهرست بیمه شود، می‌تواند قابل اعتراض و رسیدگی باشد. کارگر می‌تواند مدارک دستمزد واقعی خود را ارائه کند و درخواست بررسی مغایرت را از مسیرهای قانونی پیگیری کند.
۲. از کجا بفهمیم دستمزد ثبت‌شده بیمه کمتر از حقوق واقعی ماست؟
به سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی مراجعه کنید:
اطلاعات دستمزد و سابقه ثبت‌شده را با قرارداد کار، فیش‌های حقوقی و مبالغ واریزشده به حساب خود مقایسه کنید. سازمان تأمین اجتماعی درباره اطلاع‌رسانی دستمزد و کارکرد ثبت‌شده به بیمه‌شدگان و امکان پیگیری مغایرت‌ها اطلاع‌رسانی کرده است. <Cite refs={["turn203911search6","turn203911search12"]}/>
۳. برای اثبات حقوق واقعی چه مدارکی لازم است؟
مدارک زیر می‌توانند در بررسی پرونده مؤثر باشند:
قرارداد کار و الحاقیه‌های آن
فیش‌های حقوقی
گردش حساب بانکی و واریزی‌های مرتبط با حقوق
احکام افزایش حقوق و اسناد مزایای پرداختی
پیام‌ها و مکاتبات مرتبط با توافق دستمزد
سایر اسنادی که میزان حقوق و شرایط اشتغال را نشان می‌دهند
مدارک را به تفکیک ماه و سال نگهداری کنید. هرچه ارتباط مدارک با مبلغ دستمزد و دوره اشتغال روشن‌تر باشد، بررسی پرونده آسان‌تر خواهد بود.
۴. چگونه به دستمزد کمتر ثبت‌شده اعتراض کنیم؟
ابتدا وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی شوید و بخش خدمات سابقه و گزینه‌های مربوط به اعتراض به مغایرت را بررسی کنید. اگر گزینه مشخصی برای اعتراض به دستمزد در دسترس شما نبود، از شعبه تأمین اجتماعی درباره روش ثبت درخواست راهنمایی بگیرید.
در اطلاع‌رسانی‌های سازمان تأمین اجتماعی، امکان اعلام مغایرت اطلاعات بیمه‌ای از طریق سامانه و مراجعه به شعب سازمان مطرح شده است. <Cite refs={["turn203911search5","turn203911search6"]}/>
۵. آیا اعتراض به دستمزد ثبت‌شده می‌تواند محرمانه باشد؟
سازمان تأمین اجتماعی در اطلاع‌رسانی منتشرشده در دی‌ماه ۱۴۰۴ از امکان اعتراض غیرحضوری و محرمانه به مغایرت دستمزد خبر داده است. بااین‌حال، برای اطلاع از شیوه ثبت درخواست و نحوه رسیدگی در وضعیت فعلی خود، راهنمای همان سامانه یا شعبه مربوط را بررسی کنید. <Cite refs={["turn203911search5"]}/>
۶. اگر کارفرما بگوید با دستمزد ثبت‌شده موافقت کرده‌اید، چه باید کرد؟
مدارک حقوق واقعی و شرایط کاری خود را ارائه دهید. صرف ادعای توافق، لزوماً پاسخ‌گوی اختلاف درباره صحت اطلاعات ثبت‌شده نیست. اگر درباره میزان حقوق یا رابطه کاری اختلاف وجود داشته باشد، ممکن است رسیدگی از سوی مراجع حل اختلاف کار نیز ضرورت پیدا کند.
۷. آیا دستمزد کمتر ثبت‌شده بر بازنشستگی اثر می‌گذارد؟
ممکن است اثر بگذارد؛ زیرا دستمزد مبنای بیمه در محاسبه برخی مزایای بیمه‌ای، از جمله مستمری بازنشستگی، اهمیت دارد. به همین دلیل، بهتر است مغایرت را در زمان اشتغال بررسی کنید و مدارک خود را برای پیگیری‌های بعدی نگه دارید.
مراحل پیشنهادی برای پیگیری
۱. دستمزد ثبت‌شده در سوابق بیمه را بررسی کنید.
۲. آن را با قرارداد، فیش حقوقی و واریزی‌های بانکی مقایسه کنید.
۳. مدارک مربوط به ماه‌های دارای مغایرت را جمع‌آوری کنید.
۴. از سامانه خدمات غیرحضوری یا شعبه تأمین اجتماعی درخواست بررسی کنید.
۵. اگر اختلاف درباره میزان حقوق یا رابطه کاری وجود دارد، از اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره مسیر رسیدگی راهنمایی بگیرید.
۶. رسید درخواست و پاسخ‌های دریافتی را نگه دارید.
جمع‌بندی
ثبت دستمزد کمتر از حقوق واقعی در فهرست بیمه می‌تواند بر حقوق بیمه‌ای کارگر اثر بگذارد. اگر با چنین وضعیتی روبه‌رو هستید، ابتدا سوابق خود را بررسی کنید، مدارک پرداخت حقوق را نگه دارید و از مسیر رسمی برای رسیدگی به مغایرت اقدام کنید.
پایگاه خبری تحلیلی جستجوگر با هدف آگاهی‌بخشی درباره حقوق بیمه‌ای کارگران توصیه می‌کند دستمزد و روزهای کارکرد ثبت‌شده را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید و پیگیری مغایرت‌ها را به سال‌های پایانی اشتغال موکول نکنید.
