وقتی خودرو در یک تصادف آسیب میبیند، هزینه تعمیر تنها زیان مالک نیست. حتی پس از تعمیر، ممکن است ارزش معاملاتی خودرو به دلیل سابقه تصادف کاهش پیدا کند. این کاهش ارزش، کسر قیمت یا افت قیمت خودرو نامیده میشود.
به گزارش جستجوگر، افت قیمت خودرو در مقررات جدید بیمه شخص ثالث به عنوان بخشی از خسارت مالی شناخته شده و برای نحوه محاسبه آن نیز دستورالعمل مشخصی تصویب شده است.
افت قیمت خودرو چیست؟
افت قیمت خودرو به کاهش ارزش معاملاتی وسیله نقلیه در نتیجه آسیب ناشی از حادثه گفته میشود.
ممکن است خودرو پس از تصادف بهطور کامل تعمیر شود، اما سابقه آسیبدیدگی باعث شود در زمان فروش، خریداران قیمت پایینتری برای آن پیشنهاد کنند.
بنابراین هزینه تعمیر خودرو و افت قیمت دو موضوع متفاوت هستند.
آیا بیمه شخص ثالث افت قیمت خودرو را پرداخت میکند؟
بله، طبق مقررات فعلی، کسر قیمت خودرو در چارچوب خسارت مالی بیمه شخص ثالث قرار گرفته است.
در اصلاح ماده ۷ آییننامه اجرایی ماده ۳۰ قانون بیمه شخص ثالث در سال ۱۴۰۳، «کسر قیمت وسیله نقلیه» صراحتاً به مواردی اضافه شد که بیمهگر باید در ارزیابی خسارت مالی وسیله نقلیه زیاندیده در نظر بگیرد. این اصلاحیه همچنین پرداخت کسر قیمت را تا سقف تعهدات مالی بیمهنامه شخص ثالث پیشبینی کرده است.
دستورالعمل محاسبه افت قیمت چه زمانی لازمالاجرا شد؟
شورای عالی بیمه در جلسه ۲ آبان ۱۴۰۳ دستورالعمل نحوه محاسبه خسارت کسر قیمت وسیله نقلیه را تصویب کرد.
این دستورالعمل از ۱ دی ۱۴۰۳ لازمالاجرا شده است.
بنابراین در مطالب جدید درباره افت قیمت خودرو نباید از قواعد قدیمی استفاده کرد، چون مقررات این موضوع تغییر کرده است.
افت قیمت چگونه محاسبه میشود؟
محاسبه افت قیمت دیگر صرفاً یک برآورد سلیقهای نیست و دستورالعمل مصوب شورای عالی بیمه، عوامل و ضرایب مربوط به محاسبه را تعیین کرده است.
از جمله مواردی که در دستورالعمل مورد توجه قرار گرفته:
ارزش خودرو
سن خودرو
نوع و شدت خسارت
قطعات آسیبدیده
میزان آسیب
سابقه خسارت قبلی در قطعات مربوط
شرایط خاص خودرو
است.
بنابراین نمیتوان گفت همه خودروها پس از تصادف، درصد یکسانی افت قیمت خواهند داشت.
آیا سن خودرو در افت قیمت تأثیر دارد؟
بله.
دستورالعمل محاسبه کسر قیمت خودرو، ضریب سن را نیز در نظر گرفته است.
به همین دلیل، خودروی قدیمی و خودروی جدید الزاماً افت قیمت یکسانی از یک حادثه مشابه نخواهند داشت.
آیا همه خودروها مشمول دریافت افت قیمت هستند؟
خیر.
دستورالعمل شرایط و محدودیتهایی برای محاسبه کسر قیمت تعیین کرده است.
برای مثال، اگر قطعات مشخصی پیش از حادثه دچار خسارت متوسط یا شدید شده باشند یا بابت همان خسارت قبلاً از محل بیمه شخص ثالث یا بیمه بدنه مبلغی بابت کسر قیمت دریافت شده باشد، خودرو ممکن است طبق ضوابط مربوط مشمول پرداخت مجدد کسر قیمت نشود.
بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس اینکه خودرو تصادف کرده است، مبلغ مشخصی را قطعی دانست.
حداکثر افت قیمت قابل جبران چقدر است؟
طبق ماده ۸ دستورالعمل نحوه محاسبه خسارت کسر قیمت وسیله نقلیه، حداکثر خسارت قابل جبران بابت کسر قیمت خودرو، با رعایت مقررات قانون بیمه شخص ثالث، ۲۰ درصد ارزش وسیله نقلیه تعیین شده است.
این عدد به معنی آن نیست که هر خودروی تصادفی ۲۰ درصد افت قیمت دریافت میکند.
۲۰ درصد، حداکثر خسارت قابل جبران در چارچوب دستورالعمل است و مبلغ واقعی بر اساس شرایط خودرو و نوع خسارت محاسبه میشود.
آیا افت قیمت جدا از هزینه تعمیر پرداخت میشود؟
افت قیمت از نظر ماهیت با هزینه تعمیر متفاوت است.
هزینه تعمیر شامل مواردی مانند قطعات و اجرت تعمیر است، اما افت قیمت مربوط به کاهش ارزش معاملاتی خودرو پس از حادثه است.
طبق اصلاح ماده ۷ آییننامه، کسر قیمت در کنار هزینههای مربوط به تعمیر و تعویض قطعات و سایر هزینههای مقرر، در ارزیابی خسارت مالی در نظر گرفته میشود.
آیا بیمه بدنه هم افت قیمت را پرداخت میکند؟
نباید مقررات بیمه شخص ثالث را مستقیماً به بیمه بدنه تعمیم داد.
پرداخت افت قیمت از محل بیمه بدنه به شرایط بیمهنامه، پوششهای خریداریشده و مقررات مربوط بستگی دارد.
بنابراین اگر خودروی خود را با بیمه بدنه تحت پوشش دارید، شرایط بیمهنامه بدنه را جداگانه بررسی کنید.
اگر شرکت بیمه افت قیمت را محاسبه نکرد چه کنیم؟
اگر تصور میکنید کسر قیمت خودرو در ارزیابی خسارت شما لحاظ نشده است، ابتدا نتیجه ارزیابی و مبنای محاسبه را از شرکت بیمه دریافت کنید.
سپس بررسی کنید:
آیا خودرو مشمول دستورالعمل بوده است؟
چه قطعاتی آسیب دیدهاند؟
سن خودرو چقدر است؟
سابقه خسارت قبلی وجود داشته است؟
مبلغ کسر قیمت چگونه محاسبه شده است؟
سقف تعهد مالی بیمهنامه چقدر است؟
اگر با نتیجه ارزیابی موافق نیستید، اعتراض خود را از مسیر رسمی و همراه با مستندات ثبت کنید.
آیا اطلاعات افت قیمت خودرو در سامانه ثبت میشود؟
طبق دستورالعمل شورای عالی بیمه، بیمه مرکزی امکان استعلام اطلاعات مربوط به خودروهایی را که مشمول دریافت خسارت کسر قیمت شدهاند فراهم میکند و شرکتهای بیمه و ارزیابان مربوط باید اطلاعات خودروهای مشمول را طبق روش ابلاغی در سامانه سنهاب ثبت کنند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا سابقه دریافت خسارت کسر قیمت میتواند در اطلاعات بیمهای خودرو ثبت شود.
برای مطالبه افت قیمت چه مدارکی لازم است؟
بسته به پرونده، مدارکی مانند موارد زیر میتواند مورد نیاز باشد:
بیمهنامه شخص ثالث
مدارک خودرو
مدارک شناسایی
گزارش حادثه
گزارش کارشناسی
تصاویر خسارت
مدارک مربوط به ارزیابی خسارت
مدارک مالکیت خودرو
سایر مدارک مورد درخواست شرکت بیمه
بهتر است پیش از مراجعه، فهرست مدارک مورد نیاز را از شرکت بیمه دریافت کنید.
اگر با مبلغ افت قیمت موافق نباشیم چه کنیم؟
اگر مالک خودرو با مبلغ تعیینشده موافق نباشد، ابتدا باید مبنای محاسبه را دریافت و بررسی کند.
پس از آن میتواند اعتراض خود را به صورت مستند ثبت کند و مشخص کند با کدام بخش از ارزیابی مخالف است.
برای مثال:
«ضریب سن خودرو درست اعمال نشده است.»
یا:
«قطعه آسیبدیده در محاسبه کسر قیمت لحاظ نشده است.»
اعتراض دقیق و مستند معمولاً قابل بررسیتر از یک اعتراض کلی است.
جمعبندی
افت قیمت خودرو دیگر موضوعی نیست که بتوان آن را صرفاً یک زیان عرفی و خارج از فرآیند بیمه شخص ثالث دانست. طبق اصلاح مقررات در سال ۱۴۰۳ و دستورالعمل شورای عالی بیمه، کسر قیمت وسیله نقلیه در چارچوب خسارت مالی بیمه شخص ثالث مورد شناسایی و محاسبه قرار گرفته است.
دستورالعمل مربوط از ۱ دی ۱۴۰۳ لازمالاجرا شده و برای محاسبه آن عواملی مانند ارزش خودرو، سن و میزان و نوع خسارت در نظر گرفته میشود. حداکثر خسارت قابل جبران بابت کسر قیمت نیز طبق دستورالعمل ۲۰ درصد ارزش خودرو تعیین شده است.
بنابراین اگر خودروی شما در یک تصادف آسیب دیده است، علاوه بر هزینه تعمیر، موضوع کاهش ارزش خودرو را نیز بررسی کنید.
جستجوگر توصیه میکند پیش از پذیرش مبلغ نهایی خسارت، گزارش ارزیابی، محاسبه کسر قیمت و سقف تعهدات بیمهنامه را بررسی و در صورت وجود اختلاف، اعتراض خود را مستند ثبت کنید.
نکته تحریریه جستجوگر: مقررات کسر قیمت خودرو ممکن است اصلاح یا تکمیل شود. در پروندههای مشخص، بهویژه در مورد تاریخ حادثه و مبلغ قابل پرداخت، آخرین متن مقررات و دستورالعملهای رسمی باید ملاک قرار گیرد.
