یکی از پرسشهای مهم پس از تصادف این است که اگر راننده مقصر گواهینامه نداشته باشد، تکلیف خسارت چه میشود؟ آیا شرکت بیمه همچنان خسارت فرد زیاندیده را پرداخت میکند یا نداشتن گواهینامه باعث میشود بیمه از پرداخت خسارت خودداری کند؟
پاسخ این سؤال به نوع خسارت و وضعیت پرونده بستگی دارد و نباید آن را با یک جمله ساده «بیمه پرداخت نمیکند» یا «بیمه حتماً پرداخت میکند» خلاصه کرد.
در این راهنما از جستجوگر، وضعیت بیمه شخص ثالث در صورت نداشتن گواهینامه، مسئولیت راننده و حقوق فرد زیاندیده را بررسی میکنیم.
آیا نداشتن گواهینامه باعث از بین رفتن بیمه شخص ثالث میشود؟
خیر، نداشتن گواهینامه به این معنی نیست که حقوق شخص زیاندیده در حادثه به طور خودکار از بین میرود.
بیمه شخص ثالث برای حمایت از اشخاص زیاندیده در حوادث رانندگی طراحی شده است و مقررات مربوط، میان پرداخت خسارت به زیاندیده و مسئولیت راننده مسبب حادثه تفکیک قائل میشود.
بنابراین باید بین دو موضوع تفاوت گذاشت:
اول: خسارت فرد زیاندیده.
دوم: مسئولیت نهایی رانندهای که بدون گواهینامه رانندگی کرده است.
این دو موضوع الزاماً یک نتیجه یکسان ندارند.
اگر راننده بدون گواهینامه مقصر باشد چه اتفاقی میافتد؟
اگر راننده فاقد گواهینامه باعث وقوع حادثه شود، موضوع مسئولیت او از نظر قانونی قابل بررسی است.
اما در صورتی که شرایط پرداخت خسارت شخص ثالث وجود داشته باشد، شرکت بیمه نمیتواند صرفاً با استناد به نداشتن گواهینامه، حقوق فرد زیاندیده را نادیده بگیرد.
در چنین شرایطی ممکن است شرکت بیمه خسارت زیاندیده را مطابق مقررات پرداخت کند و سپس موضوع رجوع به راننده مسبب حادثه مطرح شود.
به زبان ساده:
نداشتن گواهینامه میتواند برای راننده عواقب جدی داشته باشد، اما لزوماً به معنی بیحقی فرد زیاندیده نیست.
آیا بیمه خسارت مالی را پرداخت میکند؟
اگر حادثه مشمول بیمه شخص ثالث باشد، خسارت مالی شخص ثالث طبق مقررات و در حدود تعهدات بیمهنامه بررسی میشود.
بنابراین نداشتن گواهینامه راننده را نباید با حذف خودکار حق دریافت خسارت برای مالک خودروی آسیبدیده یکی دانست.
میزان خسارت نیز بر اساس ارزیابی انجامشده و سقف تعهدات بیمهنامه تعیین میشود.
برای آشنایی بیشتر با نحوه محاسبه خسارت مالی، مقاله:
«خسارت مالی بیمه شخص ثالث چگونه محاسبه میشود؟»
را در جستجوگر بخوانید.
اگر تصادف باعث جراحت یا فوت شود چه؟
در تصادفهایی که منجر به جراحت، نقص عضو یا فوت میشوند، موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند.
خسارتهای جانی شخص ثالث طبق مقررات بیمه شخص ثالث و با توجه به مدارک پزشکی و قانونی پرونده بررسی میشوند.
بنابراین حتی در چنین پروندهای نیز باید میان:
- حق زیاندیده برای دریافت خسارت
- مسئولیت راننده مقصر
- رابطه بیمهای
تفاوت قائل شد.
برای بررسی جزئیات خسارتهای جانی، مقاله:
«خسارت جانی بیمه شخص ثالث چگونه پرداخت میشود؟»
را نیز میتوانید در جستجوگر مطالعه کنید.
آیا شرکت بیمه میتواند بعداً پول را از راننده بگیرد؟
در برخی شرایط قانونی، شرکت بیمه پس از پرداخت خسارت زیاندیده میتواند برای بازیافت مبالغ پرداختشده به راننده مسبب حادثه مراجعه کند.
این موضوع به شرایط پرونده و موارد پیشبینیشده در قانون بستگی دارد.
بنابراین رانندهای که بدون گواهینامه اقدام به رانندگی کرده و باعث حادثه شده است، نباید تصور کند که با وجود بیمه شخص ثالث، مسئولیت مالی او کاملاً از بین میرود.
ممکن است ابتدا خسارت فرد زیاندیده پرداخت شود، اما مسئولیت نهایی راننده همچنان مطرح باشد.
آیا مالک خودرو هم مسئول است؟
مالک خودرو و راننده دو شخص متفاوت هستند و مسئولیت آنها باید بر اساس شرایط پرونده بررسی شود.
برای مثال، اگر مالک خودرو وسیله نقلیه را در اختیار شخصی قرار داده باشد که شرایط قانونی رانندگی را نداشته است، ممکن است مسائل حقوقی دیگری نیز مطرح شود.
بنابراین در پروندههای پیچیده، نباید مسئولیت مالک و راننده را بدون بررسی جزئیات یکی دانست.
اگر راننده گواهینامه نداشته باشد، زیاندیده چه کار کند؟
فرد زیاندیده باید روند تشکیل پرونده خسارت را از مسیر رسمی دنبال کند.
بهتر است:
- گزارش حادثه را دریافت کند.
- مدارک خودرو و بیمهنامه را بررسی کند.
- پرونده خسارت تشکیل دهد.
- مدارک مورد نیاز شرکت بیمه را ارائه کند.
- شماره پرونده را نزد خود نگه دارد.
- وضعیت ارزیابی خسارت را پیگیری کند.
- در صورت اختلاف، اعتراض خود را از مسیر رسمی ثبت کند.
نداشتن گواهینامه توسط راننده مقصر، به خودی خود نباید باعث شود زیاندیده از پیگیری حق خود منصرف شود.
اگر شرکت بیمه از پرداخت خسارت خودداری کرد چه کنیم؟
اگر شرکت بیمه اعلام کند خسارت قابل پرداخت نیست، اولین قدم این است که دلیل دقیق رد خسارت را دریافت کنید.
نباید به یک پاسخ شفاهی اکتفا کرد.
از شرکت بیمه بخواهید مشخص کند:
- علت عدم پرداخت چیست؟
- استناد شرکت به کدام مقررات است؟
- آیا مشکل مربوط به مدارک است؟
- آیا پرونده نیاز به تکمیل دارد؟
- آیا امکان اعتراض وجود دارد؟
پس از مشخص شدن علت، میتوان از مسیرهای رسمی اعتراض و شکایت استفاده کرد.
آیا نداشتن گواهینامه با نداشتن بیمهنامه یکی است؟
خیر.
این دو موضوع کاملاً متفاوتاند.
نداشتن گواهینامه مربوط به وضعیت قانونی راننده است.
نداشتن بیمه شخص ثالث مربوط به وضعیت بیمهای خودرو و مسئولیت مربوط به جبران خسارت است.
نباید این دو وضعیت را با یکدیگر اشتباه گرفت.
جمعبندی
نداشتن گواهینامه توسط راننده مقصر، لزوماً به معنی از بین رفتن حق فرد زیاندیده برای دریافت خسارت از محل بیمه شخص ثالث نیست.
در چنین پروندههایی باید بین جبران خسارت زیاندیده و مسئولیت راننده مسبب حادثه تفاوت گذاشت.
ممکن است شرکت بیمه مطابق مقررات خسارت شخص ثالث را پرداخت کند و در شرایط قانونی، برای بازیافت مبلغ پرداختشده به راننده مسبب حادثه مراجعه کند.
بنابراین اگر رانندهای بدون گواهینامه باعث تصادف شده است، فرد زیاندیده باید همچنان از مسیر رسمی برای تشکیل پرونده و دریافت خسارت اقدام کند.
جستجوگر توصیه میکند در چنین پروندههایی، به پاسخ شفاهی اکتفا نکنید؛ علت رد یا پذیرش خسارت و مستندات پرونده را به صورت رسمی دریافت و نگهداری کنید.
نکته تحریریه: مقررات مربوط به مسئولیت راننده فاقد گواهینامه و نحوه رجوع شرکت بیمه ممکن است تابع جزئیات پرونده و مقررات جاری باشد. پیش از انتشار هر ادعای قطعی درباره مسئولیت یا مبلغ قابل پرداخت، متن آخرین مقررات رسمی باید بررسی شود.
