وقتی برای خودرو بیمه بدنه میخریم، معمولاً بیشتر توجهمان به قیمت بیمهنامه و میزان پوششهاست. اما یک بخش مهم دیگر هم وجود دارد که در زمان خسارت خودش را نشان میدهد: فرانشیز بیمه بدنه.
فرانشیز مشخص میکند چه مقدار از خسارت بر عهده خود بیمهگذار است و شرکت بیمه چه میزان از خسارت قابل پرداخت را جبران میکند.
به گزارش جستجوگر، بیتوجهی به فرانشیز هنگام خرید بیمه بدنه میتواند باعث شود مبلغی که در زمان حادثه دریافت میکنید با تصوری که هنگام خرید داشتهاید متفاوت باشد.
فرانشیز بیمه بدنه چیست؟
فرانشیز بخشی از خسارت است که طبق شرایط بیمهنامه، بر عهده بیمهگذار باقی میماند.
یعنی اگر خسارتی تحت پوشش بیمه بدنه باشد، شرکت بیمه الزاماً تمام مبلغ خسارت را پرداخت نمیکند و ممکن است بخشی از آن بهعنوان فرانشیز از خسارت قابل پرداخت کسر شود.
میزان فرانشیز و نحوه محاسبه آن باید در بیمهنامه و شرایط مربوط مشخص شده باشد.
چرا بیمه بدنه فرانشیز دارد؟
فرانشیز چند هدف دارد.
یکی از آنها این است که خسارتهای کوچک و کماهمیت از فرآیند پرداخت جدا شوند و بخشی از ریسک همچنان بر عهده بیمهگذار باقی بماند.
همچنین وجود فرانشیز میتواند در تعیین حقبیمه و نحوه مدیریت ریسک شرکت بیمه مؤثر باشد.
به همین دلیل، بیمه بدنه با فرانشیز پایینتر لزوماً به معنی بهترین بیمهنامه نیست؛ باید هزینه بیمه و سهم بیمهگذار در زمان خسارت را با هم سنجید.
فرانشیز چگونه محاسبه میشود؟
فرانشیز میتواند بر اساس شرایط بیمهنامه و نوع خسارت به شکلهای مختلفی تعیین شود.
ممکن است بهصورت درصدی از خسارت، مبلغ مشخص یا طبق فرمول و شرایط خاص قرارداد محاسبه شود.
بنابراین برای اعلام یک درصد یا مبلغ ثابت برای همه بیمهنامههای بدنه نمیتوان حکم کلی صادر کرد.
ملاک نهایی، شرایط همان بیمهنامه است.
آیا فرانشیز برای همه خسارتها یکسان است؟
لزوماً نه.
ممکن است شرایط فرانشیز برای انواع مختلف خسارت متفاوت باشد.
برای مثال، فرانشیز مربوط به تصادف میتواند با شرایط یک پوشش اضافی یا خسارت دیگری تفاوت داشته باشد.
به همین دلیل هنگام خرید بیمهنامه باید فقط یک عدد کلی برای فرانشیز نپرسید و مشخص کنید:
فرانشیز تصادف چقدر است؟
فرانشیز سرقت چگونه محاسبه میشود؟
فرانشیز پوششهای اضافی چقدر است؟
آیا برای خسارتهای مختلف شرایط متفاوتی وجود دارد؟
یک مثال ساده از فرانشیز
فرض کنیم خسارت قابل پرداخت خودرو پس از ارزیابی کارشناسی، ۱۰۰ میلیون تومان تعیین شده و طبق شرایط بیمهنامه، سهم بیمهگذار ۱۰ درصد باشد.
در این مثال، اگر شرایط قرارداد دقیقاً چنین باشد، ممکن است ۱۰ میلیون تومان سهم بیمهگذار و ۹۰ میلیون تومان مبلغ قابل پرداخت توسط بیمهگر باشد.
این مثال صرفاً برای توضیح مفهوم فرانشیز است و نباید بهعنوان نرخ عمومی بیمه بدنه در نظر گرفته شود.
آیا فرانشیز از قیمت کل خودرو کم میشود؟
خیر.
فرانشیز معمولاً مربوط به خسارت قابل پرداخت است، نه ارزش کل خودرو.
برای مثال اگر خودرو ارزش یک میلیارد تومان داشته باشد، نمیتوان گفت چون فرانشیز ۱۰ درصد است، ۱۰۰ میلیون تومان از ارزش خودرو کم میشود.
محاسبه باید بر اساس نوع خسارت و شرایط درجشده در بیمهنامه انجام شود.
آیا فرانشیز از مبلغ کارشناسی کم میشود؟
در بسیاری از پروندهها، مبلغ خسارت ابتدا براساس ارزیابی و شرایط بیمهنامه تعیین میشود و سپس فرانشیز مربوط اعمال میشود.
اما نحوه دقیق محاسبه باید طبق متن قرارداد و شرایط همان بیمهنامه بررسی شود.
به همین دلیل، اگر مبلغ کارشناسی با مبلغ پرداختی تفاوت دارد، از شرکت بیمه بخواهید ریز محاسبه خسارت را ارائه کند.
اگر خسارت خیلی کم باشد چه؟
گاهی خسارت به قدری کم است که پس از اعمال فرانشیز، مبلغ قابل پرداخت بسیار پایین میشود یا ممکن است عملاً مبلغ قابل توجهی برای بیمهگذار باقی نماند.
در چنین شرایطی، مالک باید بررسی کند آیا اعلام خسارت از نظر اقتصادی برای او منطقی است یا خیر.
بهخصوص اگر استفاده از خسارت بتواند روی شرایط تخفیف یا سابقه بیمه بدنه در دورههای بعد اثر بگذارد، مقایسه هزینهها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آیا پرداخت خسارت روی تخفیف بیمه بدنه اثر میگذارد؟
این موضوع به نوع تخفیف، شرایط شرکت بیمه و مقررات مربوط بستگی دارد.
ممکن است استفاده از خسارت در دوره بیمه روی تخفیفهای سال بعد اثر داشته باشد.
بنابراین قبل از اعلام خسارتهای کوچک، بهتر است از شرکت بیمه درباره اثر آن بر سابقه و تخفیف بیمهنامه سؤال کنید.
فرانشیز در خسارت کلی خودرو چگونه است؟
در خسارتهای بسیار شدید یا خسارت کلی، نحوه محاسبه مبلغ نهایی ممکن است با خسارتهای جزئی متفاوت باشد.
در این حالت باید ارزش خودرو، میزان خسارت، شرایط بیمهنامه، فرانشیز و سایر عوامل مربوط همزمان بررسی شوند.
بنابراین نمیتوان فقط با دانستن درصد فرانشیز، مبلغ نهایی خسارت کلی را محاسبه کرد.
آیا فرانشیز در سرقت خودرو هم وجود دارد؟
شرایط فرانشیز در پرونده سرقت به نوع پوشش و مفاد بیمهنامه بستگی دارد.
سرقت کلی، سرقت قطعات و سایر پوششهای مرتبط ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشند.
بنابراین هنگام خرید بیمه بدنه، درباره فرانشیز پوشش سرقت نیز سؤال کنید.
آیا میتوان بیمه بدنه با فرانشیز کمتر خرید؟
ممکن است برخی شرکتهای بیمه یا برخی طرحها شرایط متفاوتی برای فرانشیز ارائه کنند.
اما کاهش فرانشیز ممکن است روی مبلغ حقبیمه اثر بگذارد.
در نتیجه باید میان:
حقبیمه بیشتر
و
سهم کمتر بیمهگذار هنگام خسارت
تعادل ایجاد کرد.
گاهی پرداخت حقبیمه کمی بیشتر برای مالک مناسبتر است و گاهی فرانشیز بالاتر با توجه به شرایط مالی و نوع خودرو انتخاب منطقیتری خواهد بود.
فرانشیز بالاتر بهتر است یا پایینتر؟
هیچ پاسخ یکسانی برای همه مالکان وجود ندارد.
اگر مالک ترجیح دهد در زمان حادثه سهم کمتری از خسارت را بپردازد، ممکن است فرانشیز پایینتر برایش جذابتر باشد.
اگر هدف کاهش هزینه سالانه بیمه باشد، ممکن است فرانشیز بالاتر گزینه مناسبی باشد.
اما این تصمیم باید با ارزش خودرو، احتمال خسارت و توان مالی مالک هماهنگ شود.
هنگام مقایسه دو بیمه بدنه به فرانشیز توجه کنیم؟
حتماً.
فرض کنید شرکت «الف» بیمه بدنه را ارزانتر ارائه میدهد اما فرانشیز بالاتری دارد.
شرکت «ب» حقبیمه بیشتری دریافت میکند اما سهم بیمهگذار در زمان خسارت کمتر است.
اگر فقط قیمت سالانه را مقایسه کنید، ممکن است انتخاب اول جذابتر باشد؛ اما اگر حادثه رخ دهد، نتیجه میتواند کاملاً متفاوت باشد.
آیا فرانشیز در همه شرکتهای بیمه یکسان است؟
خیر.
شرایط فرانشیز میتواند براساس نوع بیمهنامه، شرکت بیمه، نوع پوشش و شرایط قرارداد متفاوت باشد.
بنابراین مقایسه بیمه بدنه بدون مقایسه فرانشیز، مقایسه کاملی نیست.
فرانشیز را از کجای بیمهنامه پیدا کنیم؟
در زمان خرید بیمه بدنه، بخش مربوط به:
شرایط عمومی
شرایط خصوصی
جدول پوششها
فرانشیز
تعهدات بیمهگر
را مطالعه کنید.
اگر مفهوم یک بند برایتان روشن نیست، از نماینده یا شرکت بیمه بخواهید آن را به زبان ساده توضیح دهد.
بهتر است پاسخ مهم را بهصورت مستند دریافت کنید.
اگر شرکت بیمه بیشتر از فرانشیز کم کند چه؟
اگر فکر میکنید مبلغ کسرشده با شرایط بیمهنامه مطابقت ندارد، از شرکت بیمه بخواهید ریز محاسبه خسارت و مبنای کسر مبلغ را اعلام کند.
سپس آن را با شرایط بیمهنامه مقایسه کنید.
اگر اختلاف وجود داشت، میتوانید اعتراض خود را بهصورت مستند ثبت کنید.
آیا فرانشیز با استهلاک و افت قیمت یکی است؟
خیر.
این سه موضوع کاملاً متفاوتاند:
فرانشیز: سهم بیمهگذار از خسارت طبق قرارداد.
استهلاک: کاهش ارزش یا فرسودگی ناشی از استفاده و گذر زمان.
افت قیمت: کاهش ارزش معاملاتی خودرو پس از آسیب و تعمیر.
مخلوط کردن این سه مفهوم میتواند باعث برداشت اشتباه از مبلغ خسارت شود.
جمعبندی
فرانشیز بیمه بدنه بخشی از ریسک خسارت است که طبق شرایط بیمهنامه بر عهده بیمهگذار باقی میماند.
میزان و نحوه محاسبه فرانشیز میتواند براساس نوع خسارت، نوع پوشش، شرکت بیمه و شرایط قرارداد متفاوت باشد.
به همین دلیل، هنگام خرید بیمه بدنه فقط به قیمت حقبیمه نگاه نکنید. مقدار فرانشیز، نحوه اعمال آن و تفاوت فرانشیز در پوششهای مختلف را نیز بررسی کنید.
اگر خسارتی رخ داد و مبلغ پرداختی کمتر از انتظار شما بود، از شرکت بیمه بخواهید ریز محاسبه خسارت و میزان کسرشده بابت فرانشیز را اعلام کند.
جستجوگر توصیه میکند هنگام مقایسه بیمهنامهها، قیمت بیمه را در کنار فرانشیز بررسی کنید؛ چون هزینه واقعی بیمه فقط پولی نیست که هنگام خرید پرداخت میکنید، بلکه سهمی است که در روز خسارت نیز بر عهده شما میماند.
نکته تحریریه جستجوگر: میزان فرانشیز و نحوه محاسبه آن ممکن است میان شرکتهای بیمه، پوششها و بیمهنامههای مختلف متفاوت باشد. برای اعلام درصد یا مبلغ دقیق، متن آخرین بیمهنامه و شرایط رسمی شرکت بیمه باید بررسی شود.
