رشد حقبیمه تولیدی یکی از مهمترین شاخصهای فعالیت صنعت بیمه است، اما در یک اقتصاد تورمی نمیتوان تنها با افزایش رقم فروش درباره سلامت شرکتهای بیمه قضاوت کرد.
چرا؟
چون در طرف دیگر صورتهای مالی، خسارت قرار دارد.
اگر حقبیمه ۷۰ درصد افزایش پیدا کند اما هزینه خسارت، تعمیرات، درمان، قطعات و خدمات نیز با سرعت بالایی رشد کنند، افزایش فروش الزاماً به معنی افزایش سود واقعی نیست.
یک اشتباه رایج
فرض کنیم یک شرکت بیمه سال گذشته ۱۰۰ میلیارد تومان حقبیمه تولید کرده و امسال این رقم به ۱۷۰ میلیارد تومان رسیده است.
در نگاه اول:
رشد ۷۰ درصدی
به نظر میرسد.
اما اگر خسارت از ۶۰ میلیارد به ۱۲۰ میلیارد تومان رسیده باشد، داستان کاملاً متفاوت است.
پس صنعت بیمه را باید از دو طرف دید:
حقبیمه تولیدی + خسارت پرداختی
نه فقط یکی از آنها.
چرا تورم برای بیمه خطرناک است؟
فرض کنید یک خودرو در سال گذشته برای تعمیر ۱۰۰ میلیون تومان هزینه داشته باشد.
اگر قیمت قطعات و دستمزدها افزایش پیدا کند، همان خسارت در سال بعد ممکن است ۱۵۰ یا ۲۰۰ میلیون تومان هزینه داشته باشد.
اگر بیمهنامه با نرخهایی فروخته شده باشد که افزایش هزینه خسارت را به اندازه کافی پوشش ندهد، شرکت بیمه با فشار روی حاشیه سود مواجه میشود.
در درمان نیز همین مسئله وجود دارد.
افزایش قیمت دارو، خدمات پزشکی، تجهیزات و دستمزد میتواند هزینه خسارت درمان را بالا ببرد.
نمونه خارجی؛ آمریکا
در بازار بیمه آمریکا، شرکتهای بیمه اموال و خودرو به شدت تحت تأثیر افزایش هزینه تعمیر خودرو، قطعات و همچنین بلایای طبیعی قرار گرفتهاند.
در سالهای اخیر، افزایش خسارتهای ناشی از طوفان، آتشسوزی و سایر حوادث طبیعی باعث شده شرکتهای بیمه در برخی مناطق حقبیمهها را افزایش دهند یا حتی در بعضی بازارها از پذیرش برخی ریسکها خودداری کنند.
درس این تجربه برای ایران روشن است:
وقتی هزینه ریسک افزایش پیدا میکند، بیمهگر دیر یا زود مجبور است قیمت ریسک را دوباره محاسبه کند.
بیمه در ایران چه مسئلهای دارد؟
در ایران نیز رشد هزینهها میتواند فاصله بین حقبیمه و خسارت را تحت فشار قرار دهد.
بهخصوص در رشتههایی مانند:
- شخص ثالث
- درمان
- بدنه خودرو
- بیمههای اموال
- مسئولیت
شرکت بیمه باید بتواند نرخ بیمهنامه را با ریسک واقعی و هزینه خسارت هماهنگ کند.
اگر این اتفاق نیفتد، رشد فروش ممکن است در ظاهر جذاب باشد اما در نهایت سودآوری واقعی را تضمین نکند.
مسئله مهمتر؛ بیمه اتکایی
در خسارتهای بزرگ، شرکت بیمه معمولاً نباید تمام ریسک را روی ترازنامه خودش نگه دارد.
بیمه اتکایی برای همین طراحی شده است.
اما در شرایط افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک، طبیعی است که قیمت انتقال ریسک نیز افزایش پیدا کند.
بنابراین شرکت بیمه باید همزمان سه چیز را مدیریت کند:
قیمت بیمهنامه
احتمال خسارت
هزینه انتقال ریسک
نمونه جالب؛ انگلستان
در بازار بیمه خودرو بریتانیا، افزایش هزینه تعمیر خودرو و قطعات یکی از عواملی بوده که روی قیمت بیمه اثر گذاشته است.
این تجربه نشان میدهد که قیمت بیمه فقط به «احتمال تصادف» وابسته نیست.
اگر تعمیر یک خودرو گرانتر شود، هزینه همان تصادف نیز افزایش پیدا میکند.
یعنی:
ریسک ثابت + خسارت گرانتر = بیمه گرانتر
جمعبندی
صنعت بیمه ایران در سالهای اخیر از نظر حجم حقبیمه رشد قابل توجهی داشته است.
اما برای سنجش سلامت واقعی شرکتها باید پرسید:
چه مقدار از این رشد به سود تبدیل شده است؟
و مهمتر:
آیا رشد حقبیمه از رشد هزینه خسارت جلوتر است یا عقبتر؟
این همان نقطهای است که آمار فروش بالا از یک خبر خوب به یک سؤال مالی تبدیل میشود.
