صنعت بیمه ایران در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۴۸۳.۷ هزار میلیارد تومان حقبیمه تولید کرده است. عددی بزرگ که در نگاه اول خبر بسیار خوبی به نظر میرسد. اما یک عدد دیگر ماجرا را پیچیده میکند: خسارت پرداختی با سرعت بیشتری رشد کرده است.
بر اساس آمار عملکرد چهار ماهه صنعت بیمه، حقبیمه تولیدی شرکتهای بیمه به حدود ۴۸۳.۷ همت رسیده است.
در همین مدت حدود ۲۴۳.۷ همت خسارت پرداخت شده است.
حقبیمه نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۱۲۳.۴ درصد رشد کرده، در حالی که رشد خسارت به حدود ۱۳۶ درصد رسیده است.
همین فاصله، یکی از مهمترین نکات این آمار است.
رشد حقبیمه؛ خبر خوب یا عدد تورمی؟
وقتی قیمت خودرو، تعمیرات، خدمات درمانی، تجهیزات پزشکی، دستمزد و سایر هزینهها افزایش پیدا میکند، طبیعی است که حقبیمه نیز رشد کند.
بنابراین افزایش ۱۲۳ درصدی حقبیمه الزاماً به معنای دو برابرشدن واقعی اندازه بازار بیمه نیست.
بخشی از این رشد میتواند ناشی از افزایش قیمتها باشد.
برای فهم بهتر عملکرد صنعت باید پرسید:
تعداد بیمهنامهها چقدر افزایش یافته؟
میزان واقعی پوششها چقدر بیشتر شده؟
و مهمتر از همه، سودآوری شرکتها چه تغییری کرده است؟
خسارت سریعتر از حقبیمه رشد کرده است
اینجاست که مسئله جدیتر میشود.
اگر حقبیمه ۱۲۳.۴ درصد رشد کرده اما خسارت ۱۳۶ درصد افزایش یافته باشد، شرکتهای بیمه با فشار بیشتری از سمت هزینه مواجه میشوند.
البته این دو عدد بهتنهایی برای قضاوت درباره سودآوری کل صنعت کافی نیستند.
ساختار رشتههای بیمهای، ذخایر، درآمدهای سرمایهگذاری، هزینههای اداری و ترکیب پرتفوی هر شرکت نیز اهمیت دارند.
اما روند کلی ارزش توجه دارد.
بیمههای زندگی؛ رشد عجیب ۳۹۴ درصدی
یکی از اعداد قابل توجه در این آمار مربوط به بیمههای زندگی است.
حقبیمه تولیدی این رشته حدود ۱۳۱.۹ همت اعلام شده و رشد آن نسبت به سال قبل به حدود ۳۹۴.۶ درصد رسیده است.
این رشد بسیار بزرگ است و باید با احتیاط تفسیر شود.
رشدهای چندصددرصدی معمولاً نیازمند بررسی علت تغییر در مبنای آماری، ترکیب محصولات، قراردادهای بزرگ و تغییرات ساختاری بازار هستند.
عدد بزرگ بدون توضیح، تحلیل نیست.
فقط یک عدد بزرگ است.
نمونه خارجی؛ اروپا هم نگران افزایش ریسک است
مسئله رشد هزینه ریسک فقط مختص ایران نیست.
نهاد ناظر بیمه اروپا، EIOPA، در ارزیابیهای خود نسبت به افزایش اهمیت ریسکهای ژئوپلیتیک، تورم، ریسک سایبری و تغییر ماهیت برخی خسارتها هشدار داده است.
در بازارهای پیشرفته نیز شرکتهای بیمه مجبورند دائماً مدلهای قیمتگذاری خود را با ریسکهای جدید تطبیق دهند.
صنعت بیمه ایران چه چیزی را باید جدی بگیرد؟
رقابت بر سر فروش بیشتر بیمهنامه، اگر با قیمتگذاری صحیح ریسک همراه نباشد، میتواند برای صنعت خطرناک باشد.
شرکتی که برای گرفتن سهم بازار، حقبیمه را پایینتر از ریسک واقعی تعیین کند، شاید در کوتاهمدت فروش بیشتری داشته باشد.
اما خسارت در نهایت خودش را نشان میدهد.
بیمه صنعت فروش وعده نیست.
صنعت قیمتگذاری ریسک است.
تحلیل جستجوگر
عدد ۴۸۳ همت میتواند تیتر بسیار جذابی باشد.
اما رسانه نباید فقط همان عدد را ببیند.
وقتی خسارت سریعتر از حقبیمه رشد میکند، باید پرسید آیا صنعت واقعاً در حال بزرگشدن است یا بخشی از رشد اسمی آن نتیجه افزایش هزینههاست.
در چنین شرایطی، شاخصهای مهمتری مانند نسبت خسارت، نسبت ترکیبی، سودآوری عملیاتی، توانگری مالی و کیفیت ذخایر اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
جمعبندی
صنعت بیمه ایران در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ رکورد قابل توجهی از نظر حجم حقبیمه ثبت کرده است.
اما رشد بزرگ فروش نباید ما را از سمت دیگر معادله غافل کند.
اگر ریسک سریعتر از درآمد رشد کند، رکورد فروش لزوماً رکورد سلامت صنعت نیست.
این همان نقطهای است که شرکتهای بیمه باید میان رشد بازار و حفظ سودآوری تعادل برقرار کنند.
