بورس در قله مکث کرد؛ صعود بازار سرمایه ادامهدار است یا وقت احتیاط رسیده؟
گزارش بازار سرمایه «جستجوگر» | ۲۴ مرداد ۱۴۰۵
سبز ماند، اما دیگر مثل روزهای قبل نمیتازد
بازار سرمایه در نخستین روز هفته، برخلاف روزهای پرقدرت هفته گذشته، با یک صعود بسیار محدود به کار خود پایان داد.
شاخص کل بورس تهران امروز حدود ۱۴۱ تا ۱۶۱ واحد افزایش یافت و در محدوده ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار واحد قرار گرفت.
عدد رشد چندان بزرگ نیست؛ اما وقتی آن را کنار روند هفتههای اخیر بگذاریم، یک پیام مهم دارد:
بازار بعد از یک دوره رشد سنگین، وارد مرحلهای شده که باید دید قدرت خریداران همچنان ادامه دارد یا شاخصها برای مدتی در حال استراحتاند.
---
هفته گذشته چه اتفاقی افتاد؟
بازار سرمایه هفته گذشته عملکرد قدرتمندی داشت.
بر اساس گزارش ایرنا، شاخص کل فرابورس ایران در هفته منتهی به ۲۳ مرداد حدود ۴.۷ درصد رشد کرد.
در بورس تهران نیز هفته قبل شاهد رشد قابل توجه شاخصها بودیم و در یکی از روزهای معاملاتی، شاخص کل بیش از ۲.۴ درصد افزایش یافت.
حتی در روزهای میانی هفته، ورود پول حقیقی نیز گزارش شد. در معاملات سهشنبه ۲۰ مرداد، حدود ۱.۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد و شاخص کل ۱.۴۶ درصد رشد کرد.
پس نمیتوان گفت رشد اخیر فقط یک حرکت تصادفی یکروزه بوده است.
اما اینجا همان جایی است که بازار سرمایه معمولاً انسان را با یک واقعیت قدیمی روبهرو میکند:
رشد گذشته، تضمینکننده رشد آینده نیست.
---
امروز چرا بورس مکث کرد؟
معاملات امروز نشان داد فشار عرضه هنوز در بازار وجود دارد.
شاخص کل تقریباً بدون تغییر جدی کار خود را تمام کرد، در حالی که برخی شاخصها و گروههای بازار وضعیت متفاوتی داشتند. گزارشهای معاملاتی امروز نیز از وجود فشار فروش و خروج بخشی از پول حقیقی حکایت دارد.
در یک گزارش تحلیلی، میزان خروج پول حقیقی امروز حدود ۳.۷ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.
بنابراین اگر فقط به رنگ سبز شاخص نگاه کنیم، ممکن است تصویر اشتباهی از بازار داشته باشیم.
بورس امروز سبز بود، اما بازار الزاماً قدرتمند نبود.
این دو موضوع با هم فرق دارند.
---
فرابورس چه میگوید؟
فرابورس تصویر متفاوتی ارائه میکند.
رشد ۴.۷ درصدی شاخص کل فرابورس در هفته گذشته نشان میدهد تقاضا در بخش قابل توجهی از بازار فعال بوده است.
اما برای اینکه این رشد به یک روند پایدار تبدیل شود، باید چند عامل همزمان ادامه پیدا کند:
- ورود نقدینگی جدید
- افزایش ارزش معاملات
- بهبود سودآوری شرکتها
- ثبات نسبی متغیرهای اقتصادی
- کاهش ریسکهای سیاسی و اقتصادی
- و مهمتر از همه، افزایش اعتماد سرمایهگذاران
بدون این عوامل، شاخص میتواند بالا برود اما سرمایهگذار همچنان احساس امنیت نکند.
---
آیا بورس دوباره جذاب شده است؟
یکی از دلایل افزایش توجه به بورس در ماههای اخیر، رشد قیمت داراییها و تغییر انتظارات تورمی است.
وقتی تورم بالا میرود، ارزش اسمی داراییهای شرکتها نیز میتواند افزایش پیدا کند.
اما اینجا یک اشتباه خطرناک وجود دارد:
رشد اسمی قیمت سهام الزاماً به معنی افزایش واقعی ثروت سرمایهگذار نیست.
اگر شاخص بورس ۴۰ درصد رشد کند اما سطح عمومی قیمتها نیز بهشدت افزایش یافته باشد، باید پرسید سرمایهگذار در مقایسه با تورم و سایر بازارها واقعاً چقدر سود کرده است.
به همین دلیل، مقایسه بورس با دلار، طلا و تورم باید بخشی از تحلیل سرمایهگذاری باشد.
---
پول حقیقی؛ مهمتر از رنگ شاخص
برای بررسی سلامت یک موج صعودی، فقط شاخص کل کافی نیست.
یکی از متغیرهایی که باید دنبال شود، رفتار پول حقیقی است.
وقتی شاخص بالا میرود اما سرمایهگذاران حقیقی در حال خروج هستند، ممکن است بخشی از رشد شاخص ناشی از حرکت چند سهم بزرگ باشد.
برعکس، ورود مستمر پول حقیقی به طیف وسیعی از نمادها میتواند نشانه مشارکت گستردهتر سرمایهگذاران باشد.
به همین دلیل، گزارشهای روزانه بازار باید حداقل چهار عدد را کنار هم قرار دهند:
شاخص| چرا مهم است؟
شاخص کل| تصویر کلی بازار
شاخص هموزن| وضعیت سهام کوچکتر
ارزش معاملات| میزان فعالیت بازار
ورود و خروج پول حقیقی| رفتار سرمایهگذاران واقعی
اگر این چهار شاخص همزمان وضعیت مثبتی داشته باشند، احتمال پایداری روند بیشتر میشود.
---
سرمایهگذار کجا باید محتاط باشد؟
رشدهای سریع همیشه وسوسهکنندهاند.
وقتی بازار چند روز متوالی سبز میشود، بخشی از سرمایهگذاران با ترس置 ماندن از بازار وارد میشوند.
همان جایی که معمولاً جمله معروف «این بار فرق دارد» شروع میشود.
اما بازار سرمایه برای هیجانزدگی ساخته نشده است.
سرمایهگذار باید به جای دنبالکردن شاخص، به ارزش واقعی شرکت نگاه کند.
سؤالهای مهم عبارتاند از:
سود شرکت چقدر است؟
سودآوری آن پایدار است؟
بدهی شرکت چقدر است؟
نرخ ارز چه اثری بر درآمد و هزینه آن دارد؟
قیمت سهم نسبت به سود شرکت منطقی است؟
و مهمتر:
اگر بازار چند ماه اصلاح کند، آیا سرمایهگذار توان تحمل آن را دارد؟
---
آیا بورس میتواند به رشد خود ادامه دهد؟
پاسخ قطعی وجود ندارد.
اما دادههای اخیر یک تصویر دوگانه ایجاد میکنند.
از یک طرف:
فرابورس در هفته گذشته ۴.۷ درصد رشد کرده، شاخصهای بازار در روزهای قبل رشدهای قابل توجهی داشتهاند و در مقاطعی ورود پول حقیقی نیز ثبت شده است.
از طرف دیگر:
بورس امروز تقریباً متوقف شد و گزارشهایی از خروج پول حقیقی و افزایش فشار فروش منتشر شده است.
بنابراین هنوز زود است که از «روند صعودی قطعی» صحبت کنیم.
آنچه فعلاً میتوان گفت این است:
بازار از یک دوره رشد قدرتمند وارد مرحله آزمون شده است.
اگر نقدینگی برگردد و ارزش معاملات بالا بماند، احتمال ادامه روند صعودی بیشتر میشود.
اگر خروج پول حقیقی ادامه پیدا کند و شاخص نتواند از سطوح فعلی عبور کند، احتمال اصلاح و استراحت بازار افزایش خواهد یافت.
---
جستجوگر: بورس سبز است، اما چراغ احتیاط هم روشن است
بازار سرمایه امروز یک پیام ساده داشت:
هنوز خریدار وجود دارد، اما قدرت خرید مانند روزهای پرشتاب گذشته نیست.
رشد ۴.۷ درصدی فرابورس در هفته گذشته و رشدهای قابل توجه بورس در روزهای قبل، نشانههای مثبتی هستند.
اما خروج پول حقیقی و توقف رشد شاخص کل در معاملات امروز نشان میدهد که سرمایهگذاران نباید فقط با دیدن رنگ سبز تابلو تصمیم بگیرند.
برای بازار سرمایه، آزمون اصلی از همینجا شروع میشود:
آیا بورس میتواند نقدینگی جدید جذب کند و رشد خود را بر پایه سودآوری شرکتها ادامه دهد؟
یا رشد اخیر، بخشی از یک موج هیجانی بوده که حالا به مرحله استراحت رسیده است؟
فعلاً پاسخ را خود بازار خواهد داد.
و در بازار سرمایه، گاهی بهترین تصمیم این است که قبل از خرید، چند دقیقه کمتر هیجانزده شویم و چند عدد بیشتر بخوانیم.
منابع: ایرنا، گزارشهای بازار سرمایه و دادههای معاملات ۲۴ مرداد ۱۴۰۵.
