دلار ۲۰۰ هزار تومانی؛ بانک مرکزی ترمز کشید یا فقط بازار را عقب زد؟
دلار آزاد امروز پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ در محدوده ۲۰۰ هزار و ۲۸۰ تومان معامله شده است. همزمان نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله ایران ۱۵۸ هزار و ۳۸ تومان اعلام شده است. �
اقتصاد آنلاین +۱
یعنی بازار با دو عدد متفاوت روبهروست؛ یک نرخ رسمیتر در مرکز مبادله و یک نرخ آزاد که حدود ۲۰۰ هزار تومان است.
این فاصله، فقط یک اختلاف عددی نیست.
چرا دلار اهمیت دارد؟
در اقتصاد ایران، نرخ ارز فقط قیمت یک اسکناس خارجی نیست.
افزایش دلار میتواند هزینه واردات مواد اولیه، تجهیزات، کالاهای واسطهای و کالاهای مصرفی را بالا ببرد.
از طرف دیگر، برای بسیاری از شرکتهای صادراتی، افزایش نرخ ارز میتواند درآمد ریالی را افزایش دهد.
بنابراین اثر دلار بر اقتصاد یکسان نیست.
برخی برنده میشوند و برخی دیگر هزینه آن را پرداخت میکنند.
بانک مرکزی وارد میدان شده است
در روزهای اخیر خبرهایی درباره عرضه ارز بانک مرکزی و تلاش برای پاسخگویی به تقاضای بازار منتشر شده است. رئیسکل بانک مرکزی نیز امروز تأکید کرده ارز کافی برای پاسخگویی به نیاز بازار در اختیار بانک مرکزی است. �
خبرپو
اما سؤال جستجوگر این است:
آیا عرضه ارز میتواند روند بلندمدت بازار را تغییر دهد یا فقط جهشهای کوتاهمدت را کنترل میکند؟
اگر عرضه ارز پشتوانه یک سیاست پایدار باشد، میتواند انتظارات را تعدیل کند.
اما اگر بازار تصور کند عرضه فقط برای پایین آوردن موقت قیمت انجام میشود، ممکن است تقاضای احتیاطی دوباره برگردد.
شکاف دو نرخ چه میگوید؟
نرخ مرکز مبادله حدود ۱۵۸ هزار تومان و دلار آزاد حدود ۲۰۰ هزار تومان است.
این فاصله تقریباً ۴۲ هزار تومان است.
وجود چنین شکافی یعنی سیاست ارزی هنوز با یک بازار چندنرخی مواجه است.
مشکل بازار چندنرخی فقط اختلاف قیمت نیست.
هرچه فاصله نرخها بیشتر باشد، انگیزه برای دسترسی به ارز ارزانتر نیز بیشتر میشود و همین موضوع میتواند زمینه ایجاد رانت و تقاضای غیرواقعی را افزایش دهد.
جمعبندی جستجوگر
دلار ۲۰۰ هزار تومانی را نمیتوان فقط با عرضه چند صد میلیون دلار تحلیل کرد.
سؤال اصلی این است که آیا سیاستگذار میتواند همزمان:
انتظارات تورمی + کسری بودجه + رشد نقدینگی + تقاضای ارز + چندنرخی بودن بازار
را مدیریت کند یا نه.
اگر پاسخ مثبت باشد، کاهش نرخ ارز میتواند پایدار شود.
اگر نه، بازار ممکن است دوباره همان مسیر قبلی را طی کند.




