جستجوگر | اجتماعی
معاون اجرایی رئیسجمهوری از گردش مالی قابل توجه بازار فروش فیلترشکن در ایران خبر داد و گفت درآمد حاصل از فروش فیلترشکنها بین ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان است.
محمدجعفر قائمپناه همچنین تأکید کرد که این درآمد به جیب وزارت ارتباطات و اپراتورها نمیرود و در عین حال مشخص نیست این پول به جیب چه کسانی میرود.
یک بازار چند هزار میلیارد تومانی شکل گرفته است
رقمی که معاون اجرایی رئیسجمهوری اعلام کرده، حتی در پایینترین برآورد یعنی ۷ هزار میلیارد تومان، نشاندهنده بازاری بزرگ است.
اگر سقف اعلامشده یعنی ۱۲ هزار میلیارد تومان را در نظر بگیریم، با بازاری مواجهیم که گردش مالی آن در مقیاس اقتصاد ایران قابل توجه است.
اما مهمترین بخش ماجرا شاید خود عدد نباشد؛ بلکه این پرسش باشد که این پول دقیقاً کجا میرود؟
مردم برای اینترنت هزینه میکنند؛ برای عبور از محدودیت هم هزینه میدهند
فیلترینگ برای بخشی از کاربران باعث شده استفاده از برخی خدمات اینترنتی نیازمند ابزارهای جانبی باشد.
در نتیجه کاربر ممکن است ابتدا برای خرید اینترنت پول پرداخت کند و سپس برای دسترسی به یک سرویس مسدودشده، هزینه جداگانهای بابت فیلترشکن بپردازد.
به این ترتیب، یک بازار موازی در کنار خدمات رسمی اینترنت شکل گرفته است.
پرسشهای بیپاسخ درباره گردش پول
اگر رقم ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان مبنای کارشناسی و آماری داشته باشد، طبیعی است که درباره روش محاسبه و مسیر گردش این پول سؤال شود.
پرسشهای مهم عبارتند از:
- چه تعداد کاربر بابت فیلترشکن پول پرداخت میکنند؟
- فروشندگان اصلی چه کسانی هستند؟
- پرداختها از چه مسیرهایی انجام میشود؟
- درآمد این بازار چگونه شناسایی میشود؟
- آیا مالیات آن پرداخت میشود؟
- سهم فروشنده، واسطه و ارائهدهنده زیرساخت چقدر است؟
- مبنای برآورد ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان چیست؟
این پرسشها به معنای متهم کردن فرد یا نهادی خاص نیست. اتفاقاً شفافیت دقیقاً برای جلوگیری از اتهامهای بیسند لازم است.
هزینه اقتصادی اینترنت محدودشده
موضوع فقط درآمد فروشندگان فیلترشکن نیست.
وزیر ارتباطات نیز در روزهای اخیر خسارت قطعی اینترنت اخیر به اقتصاد دیجیتال را ۶۷ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است.
این رقم و رقم مربوط به بازار فیلترشکن از نظر روش محاسبه یکسان نیستند و نباید با یکدیگر جمع شوند؛ اما هر دو نشان میدهند که مسئله اینترنت دیگر فقط یک موضوع فنی نیست و آثار اقتصادی قابل توجهی دارد.
مطالبه شفافیت
اگر رقم ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان برآورد است، روش محاسبه آن باید اعلام شود.
اگر رقم واقعی است، باید مشخص شود این حجم از پول از چه مسیری گردش میکند و چه کسانی در این بازار فعالیت دارند.
جستجوگر: وقتی یک مقام دولتی از بازاری چند هزار میلیارد تومانی سخن میگوید و همزمان میگوید مشخص نیست درآمد آن به جیب چه کسانی میرود، مهمترین بخش ماجرا همین ابهام است. پاسخ به این سؤال نیازمند داده و سند است، نه حدس و گمان.
منبع اصلی: ایسنا و اظهارات محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهوری.
